Nhớ GS Gath Taylor – Một người thầy, người bạn của chúng tôi

GS Gath Taylor là một trong những tình nguyện viên của tổ chức PCML quốc tế ORBIS. Ông đi nhiều nơi trên thế giới để giúp đào tạo chuyên sâu cho các bác sỹ chuyên khoa mắt. Trong chương trình hợp tác với Việt Nam, ông đã đến làm việc với Bệnh viện Mắt Trung ương hai lần. Ngay trước khi chuẩn bị đến Việt Nam lần 3, ông đã ra đi do một căn bệnh hiểm nghèo. Nhân một tháng kể từ ngày ông vĩnh biệt chúng ta, BBT xin trân trọng giới thiệu tới bạn đọc bài viết của bác sỹ Phạm Ngọc Đông (khoa Kết Giác mạc – BV MẮt TW)- một trong các cộng sự của ông trong những ngày GS Gath Taylor làm việc tại Việt Nam. .

Đã nhiều lần được đón chuyên gia nước ngoài đến làm việc tại bệnh viện nhưng buổi đón GS Gath Taylor vẫn để lại cho tôi những ấn tượng đặc biệt. Lần đầu gặp ông, một bác sỹ nhãn khoa cao to với giọng nói nhỏ nhẹ, nước da ngăm đen với mái tóc đã bạc gần hết. Ông lặng lẽ, trầm tư, không có nụ cười xã giao trên môi, không có những lời nói hỏi thăm vồn vã. Trong buổi gặp ông hôm ấy, một ngày của tháng 6 năm 2004, tôi có cảm giác dường như ông vẫn đang có điều gì còn băn khoăn, lo lắng trong ngày đầu tiên đến làm việc tại bệnh viện Mắt trung ương, cũng là lần đầu tiên đến Việt Nam.

Các bác sỹ làm việc tại khoa Kết-Giác mạc, nơi ông trực tiếp làm việc hồ hởi, phấn khởi đón ông và một sinh viên người Mỹ cùng đi. Cùng với các đồng nghiệp Việt Nam, ông say sưa khám bệnh nhân bị bệnh lý giác mạc, cùng phân tích, lập luận để đưa ra những chẩn đoán chính xác nhất, lựa chọn những giải pháp điều trị hiệu quả. Những buổi làm việc tại phòng mổ, ông giải thích tỷ mỷ từng thì phẫu thuật, từng kỹ xảo nhỏ nhất để có thể ghép giác mạc thành công. Những lúc này, GS Gath Taylor như một con người khác hẳn. Vẫn giọng nói nhỏ nhẹ ấy, ông đi sâu vào từng chi tiết, giải thích, tranh luận cùng với PGS Hoàng Minh Châu, trưởng khoa Kết-Giác mạc. Trực tiếp hướng dẫn bác sỹ Vũ Tuệ Khanh ghép giác mạc, khen BS Khanh thực hiện phẫu thuật thành công, ông lại càng bất ngờ hơn khi nghe bác sỹ Khanh nói rằng đây là ca phẫu thuật ghép giác mạc đầu tay của mình.

Không chỉ hướng dẫn các bác sỹ trẻ của Việt Nam, GS Gath Taylor còn giành nhiều thời gian để tìm hiểu thực trạng bệnh lý kết giác mạc cũng như trình độ của nền nhãn khoa nước ta. Ông tỏ vẻ thán phục khi xem các đồng nghiệp Việt Nam thực hiện phẫu thuật ghép màng ối điều trị các trường hợp viêm loét lâu liền. Ông rất thích thú khi xem PGS Hoàng Minh Châu thực hiện phẫu thuật cố định thể thủy tinh nhân tạo vào củng mạc. Theo ông phương pháp này thực sự đơn giản, dễ làm và ông sẽ áp dụng nó vào thực hành tại bệnh viện mình.

Tuần đầu tiên làm việc tại bệnh viện trôi nhanh. Thời gian không dài nhưng cũng đủ để cho chúng tôi cùng GS Gath Taylor hiểu về nhau. Thông qua những bài giảng, những buổi khám bệnh nhân, phẫu thuật tại phòng mổ, chúng tôi thêm biết về ông. Từ đất nước Canada xa xôi, theo lời mời của ORBIS, ông đã đi rất nhiều nơi trên thế giới để tiếp sức cho các đồng nghiệp của mình trong công tác phòng chống mù lòa. Ông là một trong những tình nguyện viên tích cực, năng động nhất của ORBIS. Sinh ra và lớn lên ở Jamaica, được đào tạo và làm việc ở Canada, hơn ai hết ông hiểu rõ nỗi đau khổ của những người phải sống trong cảnh mù lòa. Mù lòa luôn là nguyên nhân của nghèo đói, của bần cùng và lạc hậu. Sự cảm thông đó đã giúp cho ông luôn có sự gần gũi với bệnh nhân, với bạn bè động nghiệp. Điều này được các bác sỹ trong khoa Kết-Giác mạc cảm nhận rất rõ.  Bác sỹ Lê Ngọc Lan, một trong những người trực tiếp làm việc với ông nhận xét: “Tiếp xúc với GS Gath Taylor, tôi có cảm giác ông như một người ông, người cha trong gia đình vậy”.

Nhiều năm liền làm Chủ tịch ORBIS Canada, ông đã dành nhiều thời gian để tìm các nguồn lực, giúp cho ORBIS thực hiện được tôn chỉ cao cả của tổ chức này là  SAVING SIGHT WORLDWIDE, VÌ MỘT THẾ GIỚI KHÔNG MÙ LÒA. Và chuyến đi Việt Nam cũng là một trong muôn ngàn chuyến đi như thế. Tâm sự với chúng tôi, ông nói đại ý: mỗi lần đi đến một vùng đất mới, tôi luôn trăn trở suy nghĩ là làm thế nào để có thể giúp được cho đồng nghiệp của mình một cách có hiệu quả nhất, làm sao để có thể triển khai được các tiến bộ kỹ thuật nhãn khoa trong công tác phòng chống bệnh mắt. Và ông còn nói: mỗi lần đi là một lần tôi học được một điều gì đó mới. Tôi đến đó không chỉ để dạy mà chính tôi cũng học được nhiều điều từ các đồng nghiệp của mình. Cũng vậy, khi đến Việt Nam, tôi tự hỏi, mình sẽ dạy gì cho các bạn Việt Nam đây? Nhưng bây giờ, sau một tuần làm việc thì tôi lại có câu hỏi khác: mình đã học được điều gì từ các bạn Việt Nam?

Ngay sau khi trở về Canada, GS Gath Taylor viết thư cho PGS Hoàng Minh Châu: “Tôi cảm ơn bà đã tạo điều kiện tốt để cho chuyến công tác ở Việt Nam của tôi thành công. Các bạn đã để lại cho tôi những ấn tượng hết sức tốt đẹp và tôi sẽ trở lại Việt Nam để là việc cùng các bạn”.

Thực hiện lời hứa đó, tháng 11 nănm 2004, GS Gath Taylor trở lại bệnh viện Mắt trung ương. Lần này không chỉ có ông mà còn có bà Gath Taylor và cô con gái yêu quý của ông bà. “Tôi yêu đất nước và con người Việt Nam. Vì thế, tôi muốn giới thiệu đất nước và con người Việt Nam cho vợ và con gái tôi”. Trong suốt một tuần, GS Gath Taylor lại miệt mài trong bệnh viện, còn vợ ông và con gái, một cô giáo tương lai dành phần lớn thời gian đi thăm phong cảnh Hà Nội, thăm làng lụa Vạn Phúc, Hà Đông. Đất và người Hà Nội quyến rũ đã làm cho chuyến đi của GS Gath Taylor và gia đình càng trở nên ngắn ngủi. Bận bịu với công việc, ông còn chưa kịp đi thăm thắng cảnh, di tích lịch sử của Việt Nam. Sau khi nghe vợ con mô tả về những nơi mà họ đã đi thăm, ông quyết định sẽ quay trở lại Việt Nam vào cuối năm 2005, trong khuôn khổ chương trình đào tạo của dự án “Nâng cao năng lực điều trị các bệnh mắt bằng ghép giác mạc” do ORBIS tài trợ. Và lần này ông quyết định sẽ ở lại Việt Nam lâu hơn. Trong thư gửi PGS Hoàng Minh Châu, GS Gath Taylor viết “Tôi sẽ sang Việt Nam vào tháng 12 năm 2005. Lần này sẽ không chỉ có công việc đơn thuần. Tôi sẽ giành thời gian để đi thăm các thắng cảnh, để tìm hiểu thêm về đất nước của các bạn” .

Nhưng thật tiếc thay, chúng tôi không bao giờ còn được được đón ông nữa. Một căn bệnh hiểm nghèo đã vĩnh viễn chia cắt ông với chúng tôi và những người bạn khác ở trên thế gian này. Những buổi khám bệnh, phẫu thuật cùng với GS chỉ còn là những kỷ niệm không thể nào quên. Những người mù lòa trên thế gian này không còn cơ hội để được ông phẫu thuật, điều trị. ORBIS cũng đã mất đi một trong những cộng tác viên tích cực nhất của mình. Ông ra đi trong lúc đang còn đầy nhiệt huyết với công việc, với bao dự án đem lại ánh sáng cho người mù vẫn còn dang dở.

Giờ đây, đã tròn một tháng kể từ ngày GS Gath Taylor giã biệt chúng ta. Tôi xin được thay mặt những người đã cùng làm việc với GS Gath Taylor tại khoa Kết-Giác mạc, Bệnh viện Mắt trung ương viết những dòng này như những nén hương để tưởng nhớ ông – một người Thầy, người Bạn của chúng tôi. Và chúng tôi vẫn rất mong có dịp được đón bà Gath Taylor và con gái ông bà trở lại Bệnh viện Mắt trung ương, như  chuyến đi mà GS Gath Taylor và chúng tôi đã từng mong đợi.

Bs. Phạm Ngọc Đông

Leave a Reply